Siapa Buat Apa dalam Keselamatan Tempat Kerja di Malaysia: JKKP, HRD Corp, CIDB, PERKESO dan Lain-lain

Keselamatan tempat kerja di Malaysia bukan tugas satu agensi sahaja:

• JKKP (juga dikenali sebagai DOSH) menguatkuasakan undang-undang keselamatan dan kesihatan pekerjaan.
• CIDB mendaftarkan pekerja binaan dan mengeluarkan Kad Hijau.
• HRD Corp memungut levi latihan dan membayar geran latihan.
• PERKESO melindungi pekerja yang tercedera semasa bekerja.

Kebanyakan majikan berurusan dengan sekurang-kurangnya tiga daripadanya. Halaman ini menerangkan tugas setiap satu, siapa yang wajib dilantik mengikut undang-undang, dan di mana sumber rasminya.

Naja Safety melatih krew di tapak mereka sendiri untuk memenuhi keperluan ini. Ini termasuk CIDB SICW (program Kad Hijau) sebagai Pusat Latihan SICW bertauliah CIDB, dan kursus berkaitan JKKP seperti HIRARC, pengendalian bahan kimia dan kerja di tempat tinggi, dalam BM, Bahasa Inggeris atau Mandarin.

Ringkasan

"OSHA" di Malaysia bermaksud Akta, bukan agensi Amerika

Apabila orang Malaysia menyebut "OSHA", biasanya yang dimaksudkan ialah Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 [Akta 514], undang-undang utama keselamatan tempat kerja di Malaysia.

OSHA Amerika pula ialah Occupational Safety and Health Administration, sebuah agensi persekutuan di bawah Jabatan Buruh Amerika Syarikat [sumber]. Piawaiannya terkandung dalam Title 29, Code of Federal Regulations Amerika Syarikat [sumber], dan liputannya ialah 50 negeri dan wilayah tertentu Amerika Syarikat.

Jadi, jika pelanggan atau syarikat induk multinasional meminta "pematuhan OSHA", tanya yang mana satu dimaksudkan. Tapak di Malaysia tertakluk kepada Akta 514 dan JKKP.

JKKP (DOSH): pengawal selia keselamatan dan kesihatan

Jabatan Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan (JKKP) ialah jabatan di bawah Kementerian Sumber Manusia (KESUMA) [sumber]. JKKP menguatkuasakan Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 serta peraturan-peraturan di bawahnya, dan sebahagian Akta Petroleum (Langkah-Langkah Keselamatan) 1984.

Mulai 1 Jun 2024:

• Akta meliputi hampir semua tempat kerja. Ia terpakai kepada semua tempat kerja di Malaysia, termasuk perkhidmatan awam dan pihak berkuasa berkanun. Pengecualian hanyalah pembantu rumah, angkatan tentera, dan kerja di atas kapal di bawah ordinan perkapalan saudagar [sumber].
• Pentaksiran risiko ialah kewajipan undang-undang. Seksyen 18B(1): "Tiap-tiap majikan, orang yang bekerja sendiri atau prinsipal hendaklah menjalankan pentaksiran risiko berhubung dengan risiko keselamatan dan kesihatan yang terdedah kepada mana-mana orang yang mungkin terjejas dengan pengusahaannya di tempat kerja." [sumber]
• Prinsipal mempunyai kewajipan terhadap kontraktor dan subkontraktornya (s.18A). Selepas memaklumkan majikan, pekerja yang mempunyai justifikasi munasabah berhak mengeluarkan diri daripada bahaya yang hampir pasti berlaku jika majikan gagal bertindak (s.26A).
• Tempat kerja yang tidak memerlukan SHO dan mempunyai lima pekerja atau lebih mesti melantik penyelaras KKP (s.29A, lihat di bawah).
• Denda maksimum meningkat sepuluh kali ganda. Seksyen 19: "Seseorang yang melanggar peruntukan seksyen 15, 16, 17, 18, 18A atau 18B adalah melakukan suatu kesalahan dan, apabila disabitkan, boleh didenda tidak melebihi lima ratus ribu ringgit atau dipenjarakan selama tempoh tidak melebihi dua tahun atau kedua-duanya." [sumber]
• Akta Kilang dan Jentera 1967 dimansuhkan oleh Akta 835, dan perakuan yang dikeluarkan di bawah Akta lama kini diuruskan di bawah Akta KKP [sumber].

Perubahan ini datang daripada Akta KKP (Pindaan) 2022 [Akta A1648], yang berkuat kuasa mulai 1 Jun 2024. Butiran lanjut (dalam Bahasa Inggeris): 10 perkara tentang Akta KKP (Pindaan) 2022. Senarai peraturan dan teks rasmi: Hab Perundangan.

JKKP mendaftarkan orang kompeten. Banyak peranan keselamatan mesti didaftarkan dengan JKKP melalui sistem MyKKP, termasuk pegawai keselamatan dan kesihatan dan penyelia keselamatan tapak; doktor kesihatan pekerjaan; juruteknik higien; penaksir risiko bising; penguji gas bertauliah dan penyelia kemasukan ruang terkurung; dan pengendali kren dan pengendali dandang [sumber], [sumber].

Kemalangan serius mesti dimaklumkan kepada JKKP. Ini terpakai apabila kemalangan di tempat kerja menyebabkan kematian atau kecederaan tubuh yang serius, atau apabila berlaku kejadian berbahaya. Sistem MyKKP JKKP mempunyai halaman pelaporan dalam talian bagi borang pemberitahuannya [sumber].

Siapa yang Wajib Dilantik Mengikut Undang-undang: SHO, Penyelia Keselamatan Tapak dan Penyelaras KKP

• Penyelaras KKP. Seksyen 29A(1): "Seseorang majikan yang tempat kerjanya tidak termasuk dalam mana-mana kelas atau jenis tempat kerja sebagaimana yang disiarkan dalam Warta di bawah subseksyen 29(1) hendaklah melantik salah seorang daripada pekerjanya untuk bertindak sebagai penyelaras keselamatan dan kesihatan pekerjaan jika dia mengambil kerja lima atau lebih pekerja di tempat kerjanya." [sumber]
• Penyelia Keselamatan Tapak. Peraturan 39(1) CDM 2024: "Kontraktor prinsipal kerja pembinaan hendaklah melantik orang yang kompeten yang merupakan penyelia keselamatan tapak untuk membantunya dalam mematuhi kewajipan yang dikenakan ke atasnya oleh atau di bawah Peraturan-Peraturan ini." Penalti di bawah peraturan 39(2) ialah denda sehingga RM50,000, penjara sehingga enam bulan, atau kedua-duanya [sumber].

"Green Book" dan "Yellow Book" ialah istilah iklan kerja, bukan istilah JKKP, dan penggunaannya tidak konsisten. Semasa mengambil pekerja, minta perakuan pendaftaran JKKP calon dan semak tarikh sahnya.

Naja Safety tidak menjalankan kursus SHO, Penyelia Keselamatan Tapak atau Penyelaras KKP. Jika anda memerlukan salah seorang daripada mereka, tanya kami. Kami akan tunjukkan senarai pusat latihan yang diluluskan JKKP, dan kami boleh membekalkan SHO dan Penyelia Keselamatan Tapak untuk projek.

HRD Corp: levi dan geran latihan

HRD Corp ialah agensi di bawah Kementerian Sumber Manusia. Nama sahnya ialah Pembangunan Sumber Manusia Berhad (PSMB), di bawah Akta PSMB 2001 [Akta 612]. Ia menggunakan nama HRD Corp sejak April 2021; sebelum itu ia dikenali sebagai HRDF [sumber].

Siapa membayar levi. Majikan dalam industri yang diliputi dengan 10 orang pekerja warganegara Malaysia atau lebih wajib berdaftar dan membayar levi 1% daripada gaji bulanan pekerja. Majikan dengan 5 hingga 9 orang pekerja warganegara Malaysia boleh memilih untuk berdaftar pada kadar 0.5% [sumber]. Senarai industri yang diliputi diperluas mulai 1 Mac 2021. Kerajaan Persekutuan, Kerajaan Negeri, pihak berkuasa tempatan dan badan berkanun tidak diliputi [sumber].

Cara latihan dibiayai. Majikan berdaftar memohon geran melalui sistem dalam talian HRD Corp, e-TRiS, sebelum latihan bermula. HRD Corp Claimable Courses ialah skim HRD Corp untuk tujuan ini [sumber]. Jurulatih bagi latihan yang boleh dituntut mesti HRD Corp Accredited Trainer [sumber].

HRD Corp tidak menguatkuasakan undang-undang keselamatan. Ia membiayai latihan. Kewajipan keselamatan terletak di bawah JKKP.

Kursus Naja boleh dituntut HRD Corp bagi majikan yang layak. Jurulatih utama kami, James Issachar, ialah HRD Corp Accredited Trainer (ID Jurulatih 62976). Panduan langkah demi langkah (dalam Bahasa Inggeris): Cara menuntut geran HRD Corp.

CIDB: personel binaan dan Kad Hijau

Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia (CIDB) ialah badan berkanun di bawah Kementerian Kerja Raya [sumber], ditubuhkan di bawah Akta Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia 1994 [Akta 520] [sumber]. Antara tugasnya: mendaftarkan kontraktor; memungut levi ke atas kontrak pembinaan melebihi RM500,000, seperti yang diperuntukkan oleh Akta CIDB (s.34); dan mendaftarkan dan memperakui personel binaan.

Kad Hijau ialah Kad Pendaftaran Personel Binaan CIDB. Akta 520 menetapkan bahawa seseorang tidak boleh bekerja sebagai personel binaan kecuali berdaftar dengan CIDB (s.33(1)) [sumber]. Untuk mendaftar, pekerja mesti berumur 16 tahun ke atas; mempunyai pengenalan diri yang sah; terlibat dalam kerja pembinaan; dan mempunyai sijil keselamatan pembinaan: biasanya SICW, kursus induksi keselamatan CIDB selama satu hari (enam jam), atau eSICW dalam talian CIDB [sumber].

Permohonan dan pembaharuan. Permohonan dan pembaharuan dibuat dalam talian melalui sistem CIMS CIDB. Pekerja dengan permit PLKS/EP atau pas IMM13P didaftarkan oleh majikan melalui ID Majikan. Tempoh pendaftaran ialah 1 hingga 5 tahun (bagi pemegang permit PLKS/EP dan pas IMM13P, tempohnya mengikut tarikh tamat permit atau pas), dan pendaftaran boleh diperbaharui mulai 60 hari sebelum tamat tempoh [sumber].

Pekerja mahir dan penyelia tapak juga mesti ditauliahkan dan diperakui oleh CIDB. Majikan yang menggaji mereka tanpa perakuan melakukan kesalahan di bawah s.33A [sumber].

Naja Safety ialah Pusat Latihan SICW bertauliah CIDB (PLSICW20231022-068). Tauliah ini meliputi SICW sahaja. Lihat Kursus Kad Hijau CIDB di tapak anda.

PERKESO: apabila pekerja tercedera

PERKESO (Pertubuhan Keselamatan Sosial) ialah agensi di bawah Kementerian Sumber Manusia [sumber]. Ia mentadbir Akta Keselamatan Sosial Pekerja 1969 [Akta 4], yang merangkumi Skim Bencana Pekerjaan (untuk kemalangan dan penyakit pekerjaan) dan Skim Keilatan. PERKESO juga mentadbir Akta Sistem Insurans Pekerjaan 2017 [Akta 800].

Selepas kemalangan di tempat kerja, ada dua laporan berasingan kepada dua badan berbeza:

1. JKKP, di bawah NADOPOD, untuk siasatan keselamatan.
2. PERKESO, melalui laporan kemalangan Borang 34, supaya faedah pekerja boleh dibayar.

Satu laporan tidak menggantikan yang lain.

Badan lain yang mungkin anda temui

Jabatan Alam Sekitar (JAS). JAS menguatkuasakan Akta Kualiti Alam Sekeliling 1974 [Akta 127]. Peraturan-Peraturan Kualiti Alam Sekeliling (Buangan Terjadual) 2005 menghendaki penjana buangan menyimpan buangan terjadual dengan betul; melabelkannya; menyimpan inventori; menggunakan nota konsainan; dan melupuskannya di premis yang ditetapkan sahaja [sumber]. Rekod disimpan dalam sistem eSWIS JAS [sumber]. Lihat kursus pengurusan buangan terjadual.

Jabatan Bomba dan Penyelamat Malaysia (JBPM). Di bawah Akta Perkhidmatan Bomba 1988 [Akta 341], setiap premis yang ditetapkan memerlukan perakuan bomba [sumber].

Suruhanjaya Tenaga (ST). Orang yang menjalankan, menyelia atau bertanggungjawab atas kerja elektrik mesti diperakui oleh Suruhanjaya Tenaga sebagai orang kompeten elektrik, seperti penjaga jentera elektrik dan pendawai [sumber]. Kursus keselamatan elektrik kami (dalam Bahasa Inggeris: Electrical Safety) ialah tahap kesedaran sahaja. Ia tidak memperakui sesiapa sebagai orang kompeten.

Dengan siapa anda akan berurusan?

Untuk HIRARC dalam BM, lihat Perkhidmatan HIRARC dan Borang HIRARC.

Soalan lazim

Sumber

Setiap satu diakses 12 Okt 2026.

• Akta Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan 1994 [Akta 514], Edisi Cetakan Semula 1.6.2024
• Akta KKP (Pindaan) 2022 [Akta A1648]
• Akta Kilang dan Jentera (Pemansuhan) 2022 [Akta 835]
• Perintah KKP (Pegawai Keselamatan dan Kesihatan) 1997
• Garis Panduan Pendaftaran Pegawai Keselamatan dan Kesihatan
• Garis Panduan Pendaftaran Orang Kompeten 2024
• Peraturan-Peraturan KKP (Kerja Pembinaan) (Reka Bentuk dan Pengurusan) 2024
• Peraturan NADOPOD 2004
• US OSHA — About OSHA
• eCFR — 29 CFR Chapter XVII
• HRD Corp — About Us · Registered Employers · Expansion · HRD Corp Claimable Course · HRD Trainer
• CIDB — Overview · Construction Personnel Registration
• Akta Lembaga Pembangunan Industri Pembinaan Malaysia 1994 [Akta 520]
• PERKESO — perkeso.gov.my
• JAS — Peraturan Buangan Terjadual 2005 · eSWIS
• Akta Perkhidmatan Bomba 1988 [Akta 341] — bomba.gov.my
• Suruhanjaya Tenaga — Register as Competent Person